GÜZEL İZMİR Dijital Dergi
GüncelArşivde ara
Ana sayfaya dön
İzmir’in Hafızası

Birgi’nin minber kapısının Londra’ya uzanan izi

Ahşap minberin geometrik bezemeli kapısı ve üstündeki süslü taç bölümü.

Birgi Ulu Camii’nde ahşap işçiliği yalnız minberin yan yüzlerini süslemiyor. Kapı kanatları da bu bütünün parçası. Museum With No Frontiers’ın sanat tarihçisi İnci Kuyulu Ersoy tarafından hazırlanan kaydına göre, 1995’te çalınan kanatlar Londra’da bir müzayedede satılırken yakalandı ve geri alındı.

İade, Kültür ve Turizm Bakanlığının yurt dışından getirilen eserler listesinde de yer alıyor. Böylece Ödemiş’teki bir ibadet yapısına ait parça, kültür varlıklarının uluslararası dolaşımına ilişkin kayıtlarda da karşımıza çıkıyor.

Kapının ait olduğu minber ceviz ağacından, kündekari tekniğiyle yapılmış. Geometrik kompozisyonlar, bitkisel bezemeler ve kitabeler aynı ahşap yüzeylerde buluşuyor. Eser üzerindeki kitabeler, minberin 1322’de Aydınoğlu Mehmed Bey tarafından Muzaffereddin bin Abdülvahid’e yaptırıldığını bildiriyor. Bir kapı kanadının yerinden ayrılması, bu bütünün bir bölümünün koparılması demek.

UNESCO’nun her yıl 14 Kasım’da gündeme taşıdığı mücadele, çalınan eserlerin yalnız yasa dışı pazarlarda değil, müzayedeler ve internet üzerinden de el değiştirebildiğine dikkat çekiyor. Kurum, satın alınan kültür varlığının geçmişinin araştırılmasını ve uluslararası iş birliğini öne çıkarıyor.

Birgi’deki kapının hikayesi bu çağrıyı somutlaştırıyor. Sanatsal değeri olan nesnenin nereden geldiğini bilmek, onu çevresindeki yapıdan ve tarihinden ayrı düşünmemek için de gerekli. Minberin kapısı, süslemesinin yanında, kaybolma ve geri dönüş kaydıyla da korunması gereken bir kültür varlığı.

Diğer fotoğraflar

Kaynak: Museum With No Frontiers / Kültür ve Turizm Bakanlığı / UNESCO. Kaynak açıklaması ve belgeler esas alınarak hazırlanmıştır.

Nedim Ardoğa / Wikimedia Commons / CC BY-SA 4.0 Birgi Ulu Camii minber kapısının 30 Ağustos 2019 tarihli fotoğrafı. İade anını göstermez. https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/

Haber no · GI-M-da6db6fe3ac34d35fc6f0e3c

#Güzelİzmir #İzmir #Birgi