Refik Durbaş’ın İzmir’den başlayan sayfa emeği

Refik Durbaş’ın İzmir’deki okul yılları, şiire ve dergiciliğe uzanan bir başlangıçtı. Ardından düzeltmenlik, kitap sayfaları ve kültür sanat yayıncılığı geldi. Ölüm yıldönümünde şairin kentle bağını, yalnızca yazdığı eserlerden değil, okura ulaşan sayfalar için verdiği emekten de okuyoruz.
Bir gazete sayfasında şairin adı her zaman şiirinin altında görünmez. Refik Durbaş’ın çalışma hayatında düzeltmenlik, kitap ve sanat sayfaları hazırlamak, kültür yayınlarını yönetmek de vardı. İzmir’de başlayan yazı yolculuğu, yıllar içinde başkalarının metinlerini okura ulaştıran bir emeğe de dönüştü.
Durbaş, çocukluğunun bir bölümünü ve öğrenim yıllarını İzmir’de geçirdi. Necatibey İlkokulu, Karataş Ortaokulu ve Namık Kemal Lisesi, yaşam öyküsünün kentteki durakları arasında. Ege Ekspres’te yayımlanan şiirleri ve arkadaşlarıyla çıkardığı Evrim dergisi, bu yıllardaki yazma isteğinin somut karşılıklarıydı.
Duygu Özsüphandağ Yayman’ın 2016’da yayımlanan söyleşisinde Durbaş, edebiyat öğretmeni İsmet Kültür’ün getirdiği kitapları ve öğrencilerin yazılarına açtığı alanı anlatıyor. Aynı söyleşide, arkadaşlarıyla dergi çıkarabilmek için kurdukları ortaklığı da hatırlatıyor. Şairin kendi anlatımında edebiyat, okunan kitaplarla birlikte bir yayını sürdürebilme çabası olarak da yer buluyor.
Gazetecilik yıllarında Cumhuriyet’te düzeltmenlik yaptı. Daha sonra Sabah’ta kitap ve sanat sayfaları hazırladı, Yeni Yüzyıl’ın kültür sanat sayfasını yönetti. Bu işler, yazdığı şiirlerden ayrı birer dipnot sayılacak kadar küçük değil. Metnin düzeltilmesi, sayfanın hazırlanması ve eserlerin okurla buluşması da yayıncılığın gündelik işiydi.
İzmir bağı kitaplarına da uzandı. Anılarımın Kardeşi İzmir, kentle kurduğu ilişkinin başlığında açıkça görüldüğü eserlerinden biri. Böylece çocukluk ve okul yıllarının şehri, yalnızca biyografideki bir durak olarak kalmadı; yazının konusu haline de geldi.
30 Kasım 2018’de yaşamını yitiren Durbaş’ı ölüm yıldönümünde hatırlarken, bu çalışma hayatına da bakmak gerekiyor. Bir şairin bıraktığı iz, kendi kitaplarının yanında, yıllarca emek verdiği gazete ve dergi sayfalarında da duruyor. İzmir’den başlayan hikayenin bu yanı, edebiyatın gündelik üretimle bağını görünür kılıyor.
Kaynaklar: https://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/durbas-refik/abdullah-sabri · https://tdk.gov.tr/wp-content/uploads/2019/01/21_Y%C4%B0T%C4%B0RD%C4%B0KLER%C4%B0M%C4%B0Z_Nail-TAN_2019.pdf · https://www.evrensel.net/haber/367300/sair-refik-durbas-yasamini-yitirdi · https://www.edebiyathaber.net/refik-durbas-kendisinin-izini-surmekte-cocukluguyla-duygu-ozsuphandag-yayman/
Fotoğraf kaynağı: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Refikdurbas.jpg · Lisans: https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/ · Arşiv fotoğrafı, 13. İzmir Kitap Fuarı, 2008.
Kaynak: TEİS / TDK / Evrensel / Edebiyat Haber. Kaynak açıklaması ve belgeler esas alınarak hazırlanmıştır.
Fotoğraf: Levent Abi / Wikimedia Commons · CC BY-SA 3.0 · https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/ · Fotoğraf kaynağı
Haber no · GI-KAP-20261130
