“Genci” silindi, “gençliği” yazıldı

Nutuk müsveddesinin son iki sayfasında silinen kelimeler, Gençliğe Hitabe'nin yazılışına yakından bakma imkanı veriyor. Afet İnan'ın 1966 tarihli Belleten incelemesinde anlattığı düzeltmeler, makaleyle birlikte yayımlanan el yazısı sayfalarında da izlenebiliyor.
Bir kelimenin üzeri çiziliyor, yerine yenisi yazılıyor. Gençliğe Hitabe'nin müsveddesinde “genci” sözcüğünden “gençliği”ne geçiş, Nutuk'un son iki yaprağında duruyor.
Afet İnan, Belleten'in Ekim 1966 sayısındaki incelemesinde 505 ve 506 numaralı bu sayfaların Atatürk'ün el yazısı olduğunu belirtiyor. Metnin bütünü için el yazısı ve dikte ayrımı yapan İnan, son iki yaprağı ayrıca ele alıyor. Gençliğe Hitabe'nin bu müsveddesi, 506 sayfalık çalışmanın son bölümünü oluşturuyor.
İnan'ın aktardığına göre ilk hitapta “Ey Türk Genci” yazılmış, ardından “Genci” silinerek “Gençliği” yazılmış. Bir başka satırda “Galipler” kelimesi çıkarılmış. İnceleme, son bölümdeki başka bir düzeltmeye ve bütünüyle çizilmiş yarım bir cümleye de dikkat çekiyor.
Yayımlanan iki sayfa, okurun yalnız son metni değil, yazı üzerindeki müdahaleleri de görmesini sağlıyor. Sözcüklerin nasıl okunduğu ve değişikliklerin ne anlama geldiği burada İnan'ın açıklamasına dayanıyor.
İnan, 1927 yazında Dolmabahçe Sarayı'nda Nutuk'tan parçaların okunduğu toplantılarda bulunduğunu ve müsveddeleri gördüğünü de anlatıyor. Bu anlatım, onun tanıklığı olarak aktarılıyor.
Bugün ezberden söylenen bir hitabın gerisinde, üzerinde çalışılmış sayfalar var. İki yaprak, metnin son halinin yanında silinmiş kelimeleri de koruyor.
Kaynak: Son Yayın Editörü onaylı kaynak dosyası. Kaynak açıklaması ve belgeler esas alınarak hazırlanmıştır.
Cumhur Küçükkahveci Atatürk görsel arşivi. · Fotoğraf kaynağı
Haber no · GI-ATK-16
