GÜZEL İZMİR Dijital Dergi
GüncelArşivde ara
Ana sayfaya dön
İzmir’in Hafızası

Mustafa Kemal’in himayesindeki çocuk cemiyeti

Atatürk, arşiv fotoğrafı.

30 Haziran 1921’de Ankara’da kurulan Türkiye Himaye-i Etfal Cemiyeti, savaşın mağdur ettiği çocukları korumayı amaçlıyordu. Mustafa Kemal’in himayesini üstlendiği cemiyet, çocukların barınma, beslenme ve sağlık ihtiyaçlarına yönelik hizmetler geliştirdi.

Savaşın çocuklar üzerindeki yükü, cephede yaşananlarla sınırlı değildi. Barınma, beslenme, sağlık ve eğitim ihtiyacı, çocukların korunması için çalışan cemiyetlerin gündemindeydi. Himaye-i Etfal’in Ankara’daki kuruluşu da bu ihtiyaçların ortasında gerçekleşti.

Türk Maarif Ansiklopedisi, İstanbul Himaye-i Etfal Cemiyeti’nin 1917’de resmen kurulduğunu ve başkanlığına İsmail Canbulat Bey’in getirildiğini belirtiyor. Ankara’daki cemiyet ise 30 Haziran 1921’de kuruldu. İstanbul’daki teşkilat ile Ankara’da başlayan çalışmaları, kurum tarihinin farklı aşamaları olarak okumak gerekiyor.

Atatürk Ansiklopedisi, Ankara’daki kuruluşu Türkiye Himaye-i Etfal Cemiyeti adıyla kaydediyor. Türk Maarif Ansiklopedisi de Mustafa Kemal Paşa’nın cemiyetin himayesini bizzat üstlendiğini belirtiyor.

Cemiyetin çocuklara yönelik görevleri, Atatürk Ansiklopedisi’nin aktardığı Nizamname-i Esasi’de açıklanıyor. Öncelik şehit çocuklarına, savaşta malul kalanların ve savaş mağdurlarının çocuklarına veriliyor. Bunun yanında genel olarak çocukların korunması da cemiyetin çalışma alanı içinde tanımlanıyor.

Bu amaç, farklı hizmetlere karşılık buluyor. Aynı kaynakta ana bakım evleri, aşevleri, süt damlaları, gündüz bakım evleri ve poliklinikler, cemiyetin açtığı birimler arasında sayılıyor. Çocuğun korunması, yalnızca kalacak yer sağlamakla sınırlı kalmıyor; beslenme, bakım ve sağlık ihtiyaçları da birlikte ele alınıyor.

Mustafa Kemal’in bu tarihteki yeri, kaynakların aktardığı himaye ilişkisi üzerinden görülüyor. Atatürk Ansiklopedisi, cemiyetin faaliyetlerine ilgisini ve desteğini sürdürdüğünü belirtiyor. Böylece kurumun tarihindeki bu bağ, çocukların korunmasına yönelik çalışmaların desteklenmesiyle anlam kazanıyor.

Himaye-i Etfal’in hikayesi, çocukların gündelik ihtiyaçlarının bir kurumun çalışma alanına nasıl dönüştüğünü de gösteriyor. Barınacak bir yer, düzenli beslenme ve sağlık hizmeti, bu çalışmaların merkezinde bulunuyor.

Kaynak: Son Yayın Editörü onaylı kaynak dosyası. Kaynak açıklaması ve belgeler esas alınarak hazırlanmıştır.

Cumhur Küçükkahveci Atatürk görsel arşivi. · Fotoğraf kaynağı

Haber no · GI-ATK-10

#MustafaKemalAtatürk