GÜZEL İZMİR Dijital Dergi
GüncelArşivde ara
Ana sayfaya dön
İzmir’in Hafızası

Anadolu’nun İzmir’den Antalya’ya uzanan matbaa hikayesi

Haydar Rüştü Öktem’in TürkBasınBirliğiİzmirBölgesiBaşkanı olduğu döneme ait arşiv kupürü.

Bir gazetenin tarihini yalnız yayımlandığı şehirle anlatmak bazen eksik kalır. Anadolu gazetesinin Haydar Rüştü Öktem’le ilişkisinde İzmir kadar Antalya da önemli bir durak. İşgal yılları, yayıncının ve gazetenin yolunu başka bir kente taşıdı.

Antalya Gazeteciler Cemiyeti’nin basın tarihi kaydı, Anadolu’nun İzmir’de 1911’de yayımlanmaya başladığını belirtiyor. Aynı kurum, Haydar Rüştü’nün İzmir’den getirdiği matbaa makineleriyle Antalya’da gazete basmasını da kentin basın tarihinin önemli adımlarından biri olarak anlatıyor.

Muhammet Güçlü’nün Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi’nde yayımlanan çalışması, Antalya dönemine ilişkin daha somut bir tarih veriyor. Haydar Rüştü, 19 Aralık 1920’de gazetesini Antalya’da Anadolu adıyla yayımlamaya başladı. Araştırma, bu süreçte Antalya Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin matbaa temini için verdiği desteği de belgelere dayanarak ele alıyor.

Böylece gazetenin hikayesinde yalnız yazı yazanların değil, yayının sürmesi için gereken üretim imkanlarının da yeri ortaya çıkıyor. Matbaa kurmak, malzeme sağlamak ve dağıtılabilecek bir yayın çıkarabilmek, haber verme çabasının görünmeyen tarafını oluşturuyor. Yer değiştiren gazete, beraberinde bu çalışma düzenini de taşıyor.

Anadolu’yu İzmir’in basın hafızasında önemli kılan bağlardan biri, işte bu iki kent arasında izlenebilen yayıncılık emeği. Antalya dönemini dışarıda bırakan kesintisiz bir İzmir anlatısı, hikayenin önemli bir bölümünü kaybettiriyor. Gazetenin geçmişi, bir başlığın yaşamasının aynı zamanda insanlar, araçlar ve yeni bir üretim yeriyle mümkün olduğunu hatırlatıyor.

Kaynak: Antalya Gazeteciler Cemiyeti / Muhammet Güçlü / ÇTTAD, 2011, X/22, s.65–75. Kaynak açıklaması ve belgeler esas alınarak hazırlanmıştır.

Fotoğraf: APİKAM. Aktaran: Murat Kaya, Gazeteci ve Siyasetçi Kimliğiyle Haydar Rüştü Öktem (1885–1951), ATAM, basılı s. 320, Resim 7. · Fotoğraf kaynağı

Haber no · GI-20261114-MEDYA-04

#İzmir #medya #tarihi #basın #tarihi