Yanan ormanda hayat nasıl geri dönüyor?

İzmir'de yangın sonrası iyileşme, yalnız yeni fidan dikmekten oluşmuyor. Tohumdan çıkan genç ağaçlar, yeniden sürgün veren bitkiler ve kurtarılabilen gövdeler de sürecin parçası. İzmir sahalarını inceleyen bilim insanlarının raporu, her alana aynı yöntemin uygulanamayacağını anlatıyor.
Yanmış bir ağaçta beliren yeni yaprak, yangın sonrası hayatın nasıl geri döndüğüne dair ipuçlarından biri. İzmir Büyükşehir Belediyesinin 2 Nisan 2025'te yayımladığı Yamanlar fotoğraflarında bu yeni sürgünler görülüyor. Ancak bir dalın yeşermesi, bütün ormanın eski haline döndüğü anlamına gelmiyor.
Belediyenin aynı tarihli açıklamasında Sancaklı, Örnekköy ve Kovankayası sahaları ayrı ayrı ele alınıyor. Ağaçlandırma Şefi Fuat Karaca, Sancaklı'da ağaçların canlı dokusunun durumuna bakılarak kurtarma kararı verildiğini; sulama, izleme ve kuruyan dalların temizlenmesiyle çalışıldığını anlatıyor. Bu, belediyenin 2024 yangınından sonra kendi sahasında yürüttüğü bakımın kaydı.
Orman ölçeğinde ise doğal yenilenme ve yeni dikim farklı ihtiyaçlara yanıt veriyor. Orman Genel Müdürlüğünün 1 Eylül 2025 tarihli açıklaması, doğal gençleştirmeyi ağaçların tohumlarının toprağa düşüp çimlenmesi üzerinden anlatıyor. Ekim ve dikimle yapılan çalışma ise yapay gençleştirme olarak ayrılıyor.
Ege Orman Vakfının 28 Ağustos 2025 tarihli İzmir raporu, bu ayrımı yangın sahalarında gözlenen koşullarla birlikte değerlendiriyor. Rapor, 31 Temmuz ve 1 Ağustos'ta yapılan incelemelere dayanıyor; 2026'daki bütün sahaların bugünkü durumunu gösteren bir sayım değil.
İncelemelerde bazı çalı ve ağaç türlerinin yangından kısa süre sonra yeniden sürgün verdiği kaydedilmiş. Canlı tohum kaynağının yeterli olduğu kızılçam alanlarında doğal gençleşmenin desteklenmesi, yetersiz olduğu yerlerde ise yerel kaynaklarla ekim veya dikim yapılması öneriliyor.
Bilim insanları, makilik alanların kendi bitki örtüsüyle yenilenmesini ve dere içlerindeki geniş yapraklı türlerin korunmasını da ele alıyor. Bu nedenle yangından etkilenen her açıklığı aynı tür fidanlarla doldurmak, raporun önerdiği tek yol değil.
İzmir'in yanan yamaçlarında geri dönüşü anlamak için yeni fidanlarla birlikte toprağa, tohuma ve mevcut bitki örtüsüne bakmak gerekiyor. İlk yeşil yaprak bir başlangıç. İyileşmenin nasıl ilerlediğini ise aynı alanı zaman içinde izlemek gösterecek.
Kaynak: İzmir Büyükşehir Belediyesi. Kaynak açıklaması ve belgeler esas alınarak hazırlanmıştır.
Fotoğraf: İzmir Büyükşehir Belediyesi · 2 Nisan 2025 arşivi · Fotoğraf kaynağı
Haber no · GI-20261112-AGAC-02
