Ulucak'ta bir evin duvarından gündelik hayata bakmak

Bir evin duvarında kalan kırmızı boya, binlerce yıl önceki hayatı yalnız tarihlerle anlatmanın yetmediğini gösteriyor. Ulucak Höyük üzerine Ege Üniversitesi yayınında, IV. tabakadaki iki yapının duvarlarında kırmızı boya görüldüğü belirtiliyor. Kemalpaşa'daki bu yerleşimde geçmiş, evlerin ölçüsünde, duvarın malzemesinde ve toprağın içinden çıkan kaplarda da okunuyor.
Ulucak'ın değeri, yerleşik yaşamı tek bir anıtla temsil etmesinde değil; farklı dönemlerin yapılarını ve eşyalarını karşılaştırmaya imkan veren kazı kayıtlarında. Birbirinden uzak zamanların kalıntılarını ayırmak, gördüğümüz her duvarı aynı köyün parçası saymadan insanların yaşam alanlarını anlamayı sağlıyor.
Altan Çilingiroğlu, Özlem Çevik ve Çiler Çilingiroğlu'nun üniversite yayınındaki bölümünde IV. tabakanın farklı evrelerinden 19 yapı anlatılıyor. Uzunlukları genellikle altı metre, genişlikleri üç ile altı metre arasında verilen evlerde taş temeller üzerine kerpiç duvarlar yükseliyor. Duvarların çoğunda kil sıva, iki yapıda ise kırmızı boya izleri kaydedilmiş.
Aynı bölümde beş açık alanın üçünün avlu, ikisinin sokak olarak yorumlandığı belirtiliyor. Bu tanımlar, kazı ekibinin mimari izlere ilişkin değerlendirmesi. Bütün yerleşim için kesinleşmiş bir sokak sistemi gibi genişletilmeden okunduğunda bile evlerle açık alanların birlikte ele alınmasını sağlıyor.
Kaplar da bu mimari kaydı tamamlıyor. Yayının IV. tabaka bölümünde kırmızı astarlı, açkılı çanak çömleklerin yaygınlığına değiniliyor; derin kaseler ve farklı boyun biçimlerine sahip çömlekler sıralanıyor. Bunların varlığı, kapların hangi yemek için ya da kim tarafından kullanıldığını tek başına söylemiyor. Evlerin yanında incelenebilen somut eşya gruplarını gösteriyor.
Kazıların kurumsal geçmişi de aynı yayında izlenebiliyor. Çalışmalar 1995–2008 arasında Altan Çilingiroğlu başkanlığında Ege Üniversitesi ve İzmir Arkeoloji Müzesi ortaklığıyla yürütüldü. 2009'dan itibaren kazı başkanlığını Özlem Çevik üstlendi. Ulucak'ın farklı dönemlere yayılan yerleşimi, bütün tarihi boyunca aralıksız iskan edildiği anlamına gelmiyor.
Duvarın sıvası, kırmızı boyası, odanın ölçüsü ve kapların biçimleri zaten sorular açıyor. Bu evler nasıl kurulmuştu, açık alanlarla nasıl bir ilişki içindeydi? Kazı kaydı, gündelik hayatı tam da bu ölçülebilen izlerden okumaya çağırıyor.
Kaynak: | Bilgi | Kaynak ve konum | |---|---| | Kazı geçmişi ve başkanlık | https://egekitap.ege.edu.tr/files/eu-kazilari/files/assets/basic-html/page177.html — basılı s.158, Altan Çilingi. Kaynak açıklaması ve belgeler esas alınarak hazırlanmıştır.
Fotoğraf: İzmir Büyükşehir Belediyesi / Visit İzmir arşivi · Fotoğraf kaynağı
Haber no · GI-20261111-HAF-23
