İzmir tulumunun tarifinde süt karışımı ve zaman birlikte yer alıyor

İzmir tulum peynirini tanırken yalnız adına bakmak yetmiyor. Sütün kaynağı, karışımı ve olgunlaşma süresi, tescilli ürünün tarifinde birlikte yer alıyor. Sofraya gelen bir dilimin arkasında, üretimin farklı aşamalarını birbirine bağlayan bir yöntem bulunuyor.
TÜRKPATENT’in 1006 numaralı sicil belgesine göre İzmir Tulum Peyniri, 24 Ocak 2022’de mahreç işareti olarak tescil edildi. Belgede coğrafi sınır Aydın, Balıkesir, İzmir ve Manisa olarak tanımlanıyor. Kullanılan sütler için yüzde 50 koyun, yüzde 25 keçi ve yüzde 25 inek sütü oranı belirtiliyor.
Üretim, sütün mayalanmasıyla bitmiyor. Telemenin kırılması, baskıdan sonra bloklar halinde kesilmesi ve kuru tuzlama, belgede tarif edilen aşamalar arasında. Peynir, teneke kaplarda en az dört ay olgunlaştırılıyor. Bu süre, tescilli ürünün tanımının bir parçası.
Olgunlaşmanın peynirin özellikleriyle ilişkisi, bağımsız araştırmalarda da inceleniyor. Cengiz Şen, Muhammed Ali Doğan ve Yonca Karagül Yüceer’in 2023’te Gıda dergisinde yayımladığı çalışma, İzmir ve Çanakkale’deki üreticilerden alınan İzmir Teneke Tulum peynirlerini karşılaştırıyor. Araştırma, örneklerin bileşimi ve duyusal özellikleri arasındaki farklılıkları ortaya koyuyor. Bu bulgular, tek bir ürün adının bütün üreticilerde aynı tat ve yapıyı kendiliğinden garanti etmediğini düşünmek için bir dayanak sunuyor.
Bir başka ayrım da marka ile coğrafi işaret arasında. İzmir Büyükşehir Belediyesinin 2022 tarihli üretim haberindeki İzmirli markalı tulum tenekeleri, kentteki peynir üretiminin bir arşiv görüntüsü. Fotoğraftaki ürünün tescilli tarifin bütün koşullarını karşıladığı, yalnız bu görüntüden çıkarılamaz.
İzmir tulumunu tanımak, lezzetin yanında üretim yöntemine de bakmayı gerektiriyor. Ambalajdaki ürün adıyla üreticinin verdiği bilgiyi birlikte okumak, bu yerel peyniri daha iyi tanımanın başlangıcı.
Kaynak: TÜRKPATENT. Kaynak açıklaması ve belgeler esas alınarak hazırlanmıştır.
Fotoğraf: İzmir Büyükşehir Belediyesi · 2022 arşivi · Kadrajlandı · Fotoğraf kaynağı
Haber no · GI-20261109-WEB-14
